Po co to robić i czego z tego nie wyczytacie
Zanim usiądziecie do prób, warto wiedzieć, na jakie pytanie one odpowiadają, a na jakie nie.
- Odpowiadają na pytanie „gdzie dokładnie” — Słaba pamięć to zbyt ogólne słowo. Sześć prób rozkłada je na rzeczy, które da się rozdzielić: słowa, cyfry, układ przedmiotów, polecenia, trwałość po dobie.
- Nie odpowiadają na pytanie „czy to norma” — Nie mają norm ani procedury — to uproszczenia zadań używanych w psychologii. Porównanie z rówieśnikami wymaga narzędzi, których nie da się wypełnić przy kuchennym stole.
- Nie są podstawą do rozmowy o dziecku przy dziecku — Wyniki zapisujecie dla siebie. Zdanie „masz słabą pamięć” zostaje na lata i działa jak etykieta, a próby robi się po to, żeby wiedzieć, co ćwiczyć.
Trzy rzeczy, które trzeba rozdzielić
Inaczej jedna próba odpowie na pytanie, którego nie zadaliście.
Rozpoznanie a przypomnienie
Dziecko patrzy na listę i mówi „to umiem”. To rozpoznanie i jest znacznie łatwiejsze. Sprawdzać trzeba przy zakrytej kartce — wtedy pracuje przypominanie.
Utrzymanie a przekształcenie
Powtórzenie ciągu cyfr to utrzymanie. Powtórzenie go od końca to już praca na materiale. Dziecko może być dobre w jednym i słabe w drugim.
Zaraz po a po dobie
Wynik dziesięć sekund po nauce mówi o wejściu materiału. Wynik następnego dnia mówi o tym, czy został. Szkoła pyta o to drugie.
Sześć prób po kolei
Róbcie je w jednym podejściu, spokojnie, bez komentowania wyników. Każdą kończycie zapisaną liczbą i datą.
- Dziesięć słów
Czytacie dziesięć niepowiązanych rzeczowników, po jednym na sekundę. Po dziesięciu minutach dziecko wymienia, co pamięta — kolejność nie ma znaczenia. Zapisujecie: ile z dziesięciu.
- Ciąg cyfr w przód
Czytacie cyfry po jednej na sekundę, dziecko powtarza w tej samej kolejności. Zaczynacie od czterech i dokładacie po jednej, aż dwa razy z rzędu się nie uda. Zapisujecie najdłuższy udany ciąg.
- Ciąg cyfr wspak
To samo, ale od końca. Zwykle wychodzi o jeden–dwa elementy krócej i to jest normalne — różnica między tymi dwiema liczbami jest ciekawsza niż każda z osobna.
- Układ przedmiotów
Układacie sześć drobiazgów w rzędzie, dziecko patrzy pół minuty i odwraca się. Zmieniacie kolejność dwóch z nich. Pytanie brzmi: co się zmieniło — nie „pokaż”, tylko „powiedz”.
- Instrukcja z trzech kroków
Mówicie raz: „weź niebieski zeszyt, połóż go na parapecie i przynieś mi długopis”. Notujecie, ile kroków zostało wykonanych. To najbliższe temu, co dzieje się na lekcji.
- Sprawdzenie po dobie
Następnego dnia, bez uprzedzania, pytacie o te same dziesięć słów. Ta liczba jest najważniejsza w całym zestawie i zwykle najniższa.
Nie róbcie wszystkiego, gdy dziecko jest zmęczone albo zdenerwowane — zmierzycie zmęczenie. I nie komentujcie wyniku w trakcie: jedno westchnienie potrafi zepsuć trzy kolejne próby.
Dwa zestawy wyników i co z nich wynika
Te same sześć prób u dwojga dzieci. Suma nie mówi nic, a kształt wyniku — wszystko: wnioski wychodzą przeciwne — i to jest właśnie powód, dla którego robi się wszystkie sześć, a nie jedną.
Dziecko A
- Dziesięć słów: 6 od razu, 2 po dobie.
- Cyfry w przód: 5. Wspak: 4.
- Układ sześciu przedmiotów: odtworzone 5.
- Instrukcja z trzech kroków: wykonane 3 z 3.
- Obraz: materiał wchodzi normalnie i nie zostaje. Pracujecie nad powtórkami rozłożonymi w czasie — to jest kwestia sposobu nauki, nie pamięci.
Dziecko B
- Dziesięć słów: 5 od razu, 5 po dobie.
- Cyfry w przód: 4. Wspak: 2.
- Układ sześciu przedmiotów: odtworzone 3.
- Instrukcja z trzech kroków: wykonany 1 z 3.
- Obraz zupełnie inny: co weszło, to zostaje, ale wchodzi mało naraz. Pracujecie nad odciążaniem — jedno polecenie naraz, kroki na kartce, rozbijanie zadań z treścią.
Gdyby robić jedną próbę, u obojga wyszłoby „słabo z pamięci”. Cała informacja siedzi w różnicach między próbami, nie w sumie.
Pierwsza próba — dziesięć słów, trzy minuty
Zacznijcie od jednej, nie od wszystkich sześciu naraz. Ta jest najkrótsza i mówi najwięcej, bo ma ciąg dalszy nazajutrz.
- Dziesięć niepowiązanych rzeczowników
most · kawa · liść · winda · pies · klucz · chmura · but · lampa · rower. Czytacie po jednym na sekundę, raz, spokojnym głosem.
- Dziesięć sekund przerwy, potem odtwarzanie
Dziecko mówi albo zapisuje, w dowolnej kolejności. Wy nie podpowiadacie i nie liczycie na głos.
- Zapiszcie pierwszą liczbę
Ile wróciło od razu. Data obok.
- Nazajutrz, bez uprzedzania, zapytajcie o te same słowa
Ta druga liczba jest ważniejsza od pierwszej i to ona mówi o trwałości.
Dwie liczby czyta się razem. Dużo od razu i mało po dobie — materiał wchodzi, ale nie zostaje, więc pracujecie nad powtórkami rozłożonymi w czasie. Mało od razu, ale prawie wszystko z tego po dobie — wchodzi mało naraz, więc pracujecie nad porcjami i odciążaniem. Mało w obu — powtórzcie zestaw za tydzień o innej porze dnia, zanim wyciągniecie jakikolwiek wniosek: jeden dzień nie rozstrzyga niczego.
Nie zapowiadajcie tego jako sprawdzianu pamięci i nie komentujcie wyniku przy dziecku. Jeśli pyta, powiedzcie prawdę: szukacie sposobu, który mu ułatwi uczenie się.
Co na to badania
Dwie prace: jedna o tym, skąd te liczby, druga o tym, czego po takich próbach nie obiecywać.
Gathercole i in., 2004 — pamięć robocza od 4 do 15 lat
Pojemność każdego ze składników pamięci roboczej rośnie przez cały okres szkolny, a różnice między dziećmi w tym samym wieku są duże. Stąd zastrzeżenie przy tabeli niżej: liczby są punktem odniesienia, nie normą.
Melby-Lervåg i Hulme, 2013 — metaanaliza treningu pamięci roboczej
Ćwiczenia pamięci roboczej poprawiają wynik w samych ćwiczeniach i nie przenoszą się na oceny ani na czytanie. Dlatego niska liczba w próbie z cyframi nie jest powodem, żeby kupować trening cyfr.
Te sześć prób to uproszczenia zadań używanych w psychologii poznawczej — bez norm, bez procedury i bez osoby uprawnionej do ich interpretowania. Dają wam wspólny język z nauczycielem albo specjalistą, a nie rozpoznanie. Pełna lista prac, na których opieramy program: metodologia Space Memory
Jak czytać te liczby
Cztery zasady, bez których zestaw zamienia się w etykietę.
Porównujcie z samym dzieckiem
Nie z rodzeństwem, nie z klasą i nie z tabelą z internetu. Sens ma różnica między dzisiaj a za miesiąc.
Patrzcie na różnice między próbami
Wysoki wynik na przedmiotach i niski na cyfrach mówi o tych dwóch próbach, a nie o tym, że dziecko jest „wzrokowcem” — dopasowywanie formy podania do takiego typu nie ma potwierdzenia w badaniach. Praktyczny wniosek jest węższy: długie ciągi cyfr warto zapisywać, a nie trzymać w głowie.
Jeden dzień nie rozstrzyga
Sen, humor i pora dnia przesuwają wyniki. Powtórzcie zestaw po tygodniu, zanim wyciągniecie wnioski.
To nie jest badanie
Te próby są uproszczeniem zadań używanych w psychologii. Nie mają norm ani procedury diagnostycznej i nie zastąpią poradni.
Czego mniej więcej się spodziewać
Przybliżony punkt odniesienia dla was, nie normy — i nie wynik naszych pomiarów. Różnice między dziećmi w tym samym wieku są duże, a wieczorem i po krótkiej nocy te same próby wypadają gorzej.
| Wiek | Czego się spodziewać |
|---|---|
| 8–10 lat | Zwykle 4–5 cyfr w przód |
| 11–13 lat | Zwykle 5–6 cyfr w przód |
| 14–18 lat | Zwykle 6–7 cyfr w przód |
To samo sprawdzenie, tylko dokładniej
Bezpłatny test poznawczy robi to samo na zadaniach dobranych do wieku i liczy wynik za was. Jedno z jego zadań dotyczy właśnie pamięci: powtarzanie ciągu cyfr.
Otwórz bezpłatny testkrótki test, około 7 minut · bez rejestracji · wynik od razu
Skąd te próby
To domowe uproszczenia zadań, które trener Space Memory robi na pierwszym spotkaniu: dziesięć słów, ciąg cyfr w obie strony i sprawdzenie po dobie. Robimy je nie po to, żeby ocenić dziecko, tylko żeby mieć liczbę, do której wrócimy po miesiącu pracy.
Pytania rodziców
Ile słów z dziesięciu to dobry wynik?
Nie ma jednej liczby, a te krążące po internecie zwykle pochodzą z innych procedur. Przy tej próbie istotne jest, ile wróciło po dobie w porównaniu z tym, ile wróciło po dziesięciu minutach.
Dziecko wypadło słabo. Co teraz?
Powtórzyć zestaw za tydzień, o lepszej porze. Jeśli obraz się utrzyma, zacząć od najprostszych rzeczy: snu, telefonu poza pokojem i trzech krótkich powrotów do materiału.
Czy mogę zrobić to z młodszym dzieckiem?
Od siedmiu–ośmiu lat tak, w krótszej wersji: sześć słów zamiast dziesięciu i trzy cyfry na start. Młodsze dzieci gubią się raczej w instrukcji niż w materiale.
Czy takie próby czegoś nie zaszkodzą?
Nie, o ile nie zamienią się w sprawdzian z oceną. Dlatego warto powiedzieć wprost: to nie jest zadanie na ocenę, sprawdzamy sposób, nie ciebie.
Po czym poznać, że to sprawa dla specjalisty?
Gdy trudności widać nie tylko przy nauce, ale i w codziennych czynnościach, gdy dotyczą też mowy albo czytania, albo gdy pojawiły się nagle. Wtedy nie czekajcie na wynik prób.
Czy warto zapisywać wyniki?
To właściwie cała wartość tych prób. Trzy kolumny — data, próba, liczba — i za dwa miesiące macie odpowiedź na pytanie, czy cokolwiek się zmieniło.
Więcej o pamięci
- Jak poprawić pamięć dziecka
- Techniki zapamiętywania do szkoły
- Mnemotechniki dla dzieci
- Jak nauczyć się wiersza na pamięć
Dalej na ten temat
Strony: dokładniejszy pomiar, praca nad pamięcią i granice.
Kurs pamięci dla dzieci
Te same techniki na cotygodniowych zajęciach z trenerem, na materiale ze szkoły.
Trening pamięci dla dzieci
Na czym polega trening pamięci i co dziecko ćwiczy na zajęciach.
Test pamięci dla dzieci online
Bezpłatnie sprawdźcie, jak dziecko zapamiętuje teraz — zanim zaczniecie ćwiczyć.
Jak ćwiczyć pamięć u dziecka
Co robić, gdy liczby są już zapisane
Problemy z pamięcią u dziecka
Kiedy to nie jest kwestia metody nauki
Macie liczby i pytanie, co dalej?
Na zajęciach online trener zaczyna od takiego samego pomiaru i wraca do niego po miesiącu: 90 minut raz w tygodniu, w grupie 5–10 dzieci. Pierwszy miesiąc, cztery zajęcia, kosztuje 369 zł zamiast 489 zł.
- Zajęcia z trenerem90 minut raz w tygodniu, online, w grupie 5–10 dzieci w podobnym wieku.
- Trening na platformieKrótkie ćwiczenia pomiędzy zajęciami — osobne do każdej techniki.
- PostępRodzic widzi aktywność i wykonane zadania na trasie miesiąca.
Pierwszy krok jest bezpłatny: menedżer oddzwoni, dobierze grupę do wieku dziecka i umówi lekcję pokazową. Za miesiąc próbny płacicie dopiero wtedy, gdy zdecydujecie się zostać.
Dziękujemy! Zgłoszenie przyjęte
Menedżer skontaktuje się z Tobą i odpowie na pytania. A w międzyczasie dziecko może zrobić krótki bezpłatny test — siedem minut.
Zrób krótki testNie wiesz, od czego zacząć? Zacznij od testu Zrób bezpłatny test